Çapraşık dişler yalnızca estetik bir sorun değildir; temizlenmesi zor alanlar oluşturarak çürük ve diş eti hastalığı riskini artırır, kapanış bozukluklarıyla çene eklemini zorlayabilir. Ortodonti tedavisinde bugün iki ana seçenek öne çıkar: sabit diş telleri ve şeffaf plaklar.
Sabit diş teli (braket) tedavisi
Dişlere yapıştırılan küçük braketler ve bunlardan geçen teller yardımıyla dişler kontrollü kuvvetlerle hareket ettirilir. Metal braketlerin yanı sıra diş renginde seramik braketler de kullanılabilir.
- Basit ve karmaşık tüm vakalarda etkilidir.
- Sürekli ağızda olduğu için hasta uyumuna daha az bağlıdır.
- Temizliği daha fazla özen ister; bazı sert ve yapışkan gıdalardan kaçınılmalıdır.
Şeffaf plak (aligner) tedavisi
Dijital planlamayla hazırlanan, dişlere tam oturan şeffaf plaklar seri halinde kullanılır. Her plak dişleri planlanan konuma doğru küçük adımlarla hareket ettirir.
- Neredeyse görünmezdir, estetik açıdan avantajlıdır.
- Yemek yerken ve fırçalarken çıkarılabildiği için ağız hijyeni kolaydır.
- Etkili olması için günde yaklaşık 20–22 saat takılması gerekir.
Karşılaştırma
| Şeffaf plak | Sabit diş teli | |
|---|---|---|
| Görünüm | Neredeyse görünmez | Görünür (seramik daha az) |
| Temizlik | Çıkarılır, kolay | Daha fazla özen gerekir |
| Beslenme | Kısıtlama yok (plak çıkarılır) | Sert/yapışkan gıdalar kısıtlı |
| Hasta uyumu | Çok önemli | Daha az etkili |
| Uygun vakalar | Hafif–orta vakalar ağırlıklı | Basit ve karmaşık tüm vakalar |
Tedavi ne kadar sürer?
Süre; vakanın zorluğuna, yaşa ve hasta uyumuna bağlıdır. Hafif çapraşıklıklar birkaç ayda düzelebilirken, kapsamlı vakalar 1–2 yıl sürebilir. Tedavi sonunda dişlerin yeni konumunu koruması için pekiştirme aparatı kullanılır.
Çocuklarda ortodonti
Çene gelişimiyle ilgili bazı sorunlar büyüme döneminde daha kolay yönlendirilebilir. Bu nedenle çocukların 7 yaş civarında ilk ortodontik değerlendirmeden geçmesi önerilir. Konuyla ilgili çocuklarda diş hekimi ziyareti yazımızı da okuyabilirsiniz.
Hangisini seçmeliyim?
Doğru seçim; dişlerinizin durumu, beklentileriniz ve günlük yaşam alışkanlıklarınıza göre muayene sonrası birlikte yapılır. Detaylar için ortodonti sayfamıza göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yetişkinler ortodonti tedavisi olabilir mi?
Evet. Diş ve diş etleri sağlıklı olduğu sürece ortodonti tedavisinin üst yaş sınırı yoktur. Yetişkinlerde estetik nedenlerle şeffaf plak veya seramik braket sıkça tercih edilir.
Tedaviden sonra dişler eski haline döner mi?
Tedavi sonunda pekiştirme (retainer) kullanılmazsa dişlerde geri dönme eğilimi olabilir. Bu nedenle hekimin önerdiği pekiştirme aparatlarının düzenli kullanılması çok önemlidir.
Ortodonti hakkında bilgi almak ister misiniz?
Formu doldurun, randevu talebiniz tek tıkla WhatsApp’tan muayenehanemize ulaşsın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Teşhis ve tedavi için diş hekiminize başvurunuz.